
GMP (Good Manufacturing Practices — İyi Üretim Uygulamaları), ilaç, gıda, kozmetik ve tıbbi cihaz sektörlerinde üretim süreçlerinin kalite ve güvenlik standartlarına uygunluğunu sağlayan uluslararası sistemdir. Hammadde kabulünden son ürün sevkiyatına kadar tüm aşamaları kapsar; tutarlı kalite ve hasta/tüketici güvenliğini güvence altına alır.
GMP’nin zorunlu olduğu temel sektör: ilaç, gıda, kozmetik, tıbbi cihaz
Dünya genelinde GMP standardını uygulayan ülke sayısı
GMP belgesinin geçerlilik süresi (yıl); ardından yeniden belgelendirme
GMP Neden Önemlidir?
Hangi Sektörlere Uygulanır?
GMP, insan sağlığını doğrudan etkileyen ürünlerin üretildiği tüm sektörler için geçerlidir.
İlaç Endüstrisi
Etkin madde (API), bitmiş ilaç ürünü, steril üretim ve biyolojik ürünler dahil tüm ilaç üretimi.
Gıda Sektörü
İşlenmiş gıda, içecek, gıda takviyesi ve fonksiyonel gıda; ihracat odaklı üreticiler için zorunlu hale gelmektedir.
Kozmetik
Krem, şampuan, makyaj ürünleri, parfüm; AB ve ABD’ye ihracat için belge giderek yaygınlaşmaktadır.
Tıbbi Cihaz
Cerrahi alet, implant, tanı kitleri — ISO 13485 ile entegre uygulanması yaygındır.
Temel GMP Gereklilikleri
Belgelendirme Süreci
GMP belgelendirme süreci, yetkili kuruluşlarca yürütülür. Aşama 1 denetiminde SOP’lar, parti kayıt formları, personel eğitim belgeleri ve ekipman kalibrasyon kayıtları öncelikli incelenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. GMP sektöre özel üretim ve hijyen gerekliliklerine odaklanır, çok daha detaylıdır. ISO 9001 ise genel kalite yönetim çerçevesi sunar. İkisi birbirini tamamlar; GMP zorunluysa ISO 9001 de altyapı güçlendirir.
İlaç ve tıbbi cihaz sektöründe TİTCK tarafından ruhsat için yasal zorunluluktur. Gıda ve kozmetik sektöründe ise ABD (FDA), AB (EMA/CPNP), Brezilya (ANVISA) gibi pazarlara ihracat için fiili zorunluluk haline gelmiştir.
Belgelendirme sonrası yılda en az bir kez gözetim denetimi yapılır. Belge 3 yıl geçerlidir, süre sonunda kapsamlı yeniden belgelendirme denetimine girilir.
Hayır. Hammadde kabulünden depolamaya, personel hijyeninden dokümantasyona kadar tüm üretim zincirini kapsar. Laboratuvar, lojistik ve destek süreçleri de denetime dahildir.
Evet, standart her ölçekteki üretim tesisine uyarlanabilir. Küçük işletmeler için sadeleştirilmiş GMP uygulama rehberleri mevcuttur. Kapsam, işletme büyüklüğüne göre belirlenir.
TİTCK ilaç üreticilerine ruhsat vermek için kendi GMP denetimlerini yürütür — bu yasal zorunluluktur. Akredite belgelendirme kuruluşundan alınan GMP belgesi ise bu yasal denetimi tamamlayan ve uluslararası arenada geçerli olan bağımsız güvence belgesidir. Belgelendirme denetimine hazırlık, TİTCK incelemesinde sisteminizin olgunluğunu kanıtlar.
FDA (ABD), EMA (Avrupa), ANVISA (Brezilya) gibi otoriteler Türkiye’den ithal edilen ilaç, gıda takviyesi veya kozmetik ürünler için üretim tesisinin GMP sertifikalı olmasını ön koşul olarak arar. GMP belgesi olmadan bu pazarlara ihracat mümkün olmayabilir veya ürünleriniz gümrükte tutulabilir. Özellikle ABD ve AB pazarlarına açılmak isteyen Türk üreticiler için GMP belgesi zorunlu başlangıç noktasıdır.
GMP ve Diğer Standartlarla İlişkisi
GMP belgelendirme sürecinizi başlatmak ister misiniz?
Uzman ekibimizle ücretsiz ön değerlendirme için hemen başvurun.